Flora en fauna van de Serra de Sintra

Het unieke microklimaat

De Serra de Sintra rijst als een groene muur op uit het relatief vlakke kustlandschap. Met een hoogte van 529 meter vangt het gebergte de vochtige lucht op die vanaf de Atlantische Oceaan landinwaarts waait. Het resultaat is een microklimaat dat aanzienlijk vochtiger en koeler is dan de omgeving.

Terwijl Lissabon, op slechts dertig kilometer afstand, in de zomer kan bakken bij 35 graden en droog is, heerst er in de Serra de Sintra een bijna subtropische sfeer. Mist en dauw zijn er het hele jaar door aanwezig. De gemiddelde neerslag in de Serra is twee tot drie keer hoger dan in het omliggende laagland.

Dit bijzondere klimaat verklaart waarom de Serra de Sintra al eeuwenlang de adel en koningen van Portugal aantrok. Het was een verkoelende oase in een verder droog en warm land. En het is dit klimaat dat de basis legt voor de uitzonderlijke biodiversiteit.

De bomen van de Serra

Het bomenbestand van de Serra de Sintra is een fascinerende mix van inheemse Europese soorten en exotische aanplant. De Portugese koningen en de negentiende-eeuwse adel lieten bomen uit de hele wereld aanplanten, wat resulteerde in een unieke collectie.

Inheemse soorten die je tegenkomt:

• Portugese eik (Quercus faginea) - De oorspronkelijke dominante boom van de Serra
• Kurkeik (Quercus suber) - Herkenbaar aan de dikke kurkbast
• Aardbeiboom (Arbutus unedo) - Met rode vruchten in de herfst
• Kastanjeboom (Castanea sativa) - Eeuwenoude exemplaren in de valleien

Exotische soorten uit de koninklijke tuinen:

• Australische boomvaren (Dicksonia antarctica) - Spectaculaire varens tot zes meter hoog
• Japanse kamelia (Camellia japonica) - Bloeit in de winter met prachtige bloemen
• Californische sequoia (Sequoia sempervirens) - Reuzen die boven het bladerdak uittorenen
• Eucalyptus - Verschillende soorten uit Australie en Zuid-Amerika

Wilde bloemen en bijzondere planten

Buiten de tuinen en parken herbergt de Serra de Sintra een rijke wilde flora. Het vochtige klimaat en de variatie in bodem en microhabitats zorgen voor een diversiteit die botanici al eeuwen fascineert.

In de lente bloeien de open plekken en kliftoppen met orchideeen, waaronder enkele zeldzame soorten die alleen in dit deel van Portugal voorkomen. De Ophrys-orchideeen, die insecten nabootsen om bestuivers te lokken, zijn bijzonder fascinerend om te zoeken langs de wandelpaden.

Op de vochtige rotswanden groeien mossen, levermossen en korstmossen in een eindeloze variatie van vormen en kleuren. De Serra de Sintra telt meer dan driehonderd soorten mossen, een uitzonderlijk aantal voor zo'n klein gebied. Liefhebbers van paddenstoelen vinden in de herfst een enorme diversiteit aan soorten, van de felgekleurde vliegenzwam tot eetbare cantharellen.

Vogels en roofvogels

De Serra de Sintra is een belangrijk gebied voor vogels. De combinatie van dicht bos, open rotsen en nabije kust trekt een grote diversiteit aan soorten.

Opvallende vogelsoorten in de Serra:

• Buizerd - Regelmatig cirkelend boven de bergtoppen
• Havik - Een snelle roofvogel die jaagt in het dichte bos
• Bosuil - Te horen bij schemering in de oudste delen van het bos
• Wielewaal - Heldergeel gekleurde zomergast
• Kuifmees - Kenmerkend voor de naaldbossen van de Serra
• Alpengierzwaluw - Grote gierzwaluw die langs de kliffen scheert

In de winter zijn de tuinen en parken een toevluchtsoord voor trekvogels uit Noord-Europa. Roodborstjes, vinken en lijsters zijn dan overal te vinden.

Zoogdieren, reptielen en amfibieen

Het dierenleven van de Serra de Sintra is grotendeels nachtactief en schuw, waardoor je het niet snel zult zien bij een gewone wandeling. Maar het is er wel degelijk.

De Serra herbergt een belangrijke populatie vleermuizen, waaronder zeldzame soorten die de grotten en oude gebouwen als slaapplaats gebruiken. De ruines van Moorse bouwwerken en het Convento dos Capuchos zijn belangrijke verblijfplaatsen.

Andere zoogdieren die in de Serra leven zijn de rode vos, de das, de genet (een katachtig roofdier) en diverse soorten muizen en spitsmuizen. De genet is een van de meest bijzondere bewoners: een sierlijk, nachtactief roofdier met een gestreepte staart dat oorspronkelijk uit Afrika komt.

Reptielen en amfibieen zijn goed vertegenwoordigd dankzij het vochtige klimaat. De vuursalamander, met zijn opvallende zwart-gele tekening, is te vinden bij beken en vochtige plekken. Verschillende soorten hagedissen zonnen op de rotsen bij open plekken.

Natuurbehoud en bedreigingen

De natuur van de Serra de Sintra staat onder druk. Invasieve exoten, vooral eucalyptus en acacia, verdringen de inheemse vegetatie. Bosbranden, die in Portugal steeds vaker en heviger voorkomen, vormen een constante dreiging. En de groeiende toeristische druk belast de kwetsbare ecosystemen.

Het Parque Natural Sintra-Cascais werkt aan het herstel van inheemse bossen door eucalyptus te vervangen door eiken en andere oorspronkelijke soorten. Vrijwilligersprojecten voor herbebossing bieden bezoekers de mogelijkheid om bij te dragen aan het behoud van dit unieke landschap.

Als bezoeker kun je helpen door op de paden te blijven, geen planten te plukken, geen afval achter te laten en het dierenleven niet te verstoren. De Serra de Sintra is een fragiel paradijs dat onze bescherming verdient.