Veiligheid in Portugal: tips voor een zorgeloze vakantie

Hoe veilig is Portugal?

Portugal behoort tot de veiligste landen ter wereld. Het staat consequent in de top tien van de Global Peace Index en de criminaliteitscijfers zijn laag vergeleken met andere West-Europese landen. Geweldsmisdrijven zijn zeldzaam en gericht tegen toeristen komt vrijwel niet voor. De kans dat je als bezoeker met ernstige criminaliteit te maken krijgt is bijzonder klein.

De Portugese cultuur is gastvrij en vriendelijk, misschien wel de meest gastvrije van heel Europa. Het is heel normaal dat locals je ongevraagd de weg wijzen, je helpen met je koffers op de trappen van Lissabon of een gesprek met je aanknopen op een terras. Deze openheid en behulpzaamheid is oprecht en maakt Portugal tot een bijzonder prettige bestemming.

Sintra en de omliggende regio zijn bijzonder veilig, zelfs naar Portugese maatstaven. De dorpen zijn rustig en overzichtelijk, de criminaliteit is minimaal en je kunt er zonder enige zorg rondwandelen, ook 's avonds laat. In de Serra de Sintra ben je omringd door natuur en medebezoekers, niet door risico's.

Dit betekent niet dat je je gezond verstand thuis moet laten. Zoals overal ter wereld geldt: wees alert, neem basisvoorzorgsmaatregelen en geniet van je reis. De overgrote meerderheid van de miljoenen toeristen die Portugal jaarlijks bezoeken, heeft een volledig probleemloze vakantie.

Zakkenrollers en kleine criminaliteit

De belangrijkste en eigenlijk enige noemenswaardige veiligheidsrisico's voor toeristen in Portugal zijn zakkenrollers en kleine diefstallen. Dit speelt vooral in de drukste toeristische gebieden van Lissabon en in mindere mate in Porto. Met basisvoorzorgsmaatregelen voorkom je vrijwel alle problemen:

Plekken waar je extra alert moet zijn:

• Lissabon - Het Rossio-plein, in tram 28 (berucht voor zakkenrollers), op de Praca do Comercio, rond het Castelo de Sao Jorge, in het Bairro Alto 's avonds en op drukke markten.
• Openbaar vervoer - Metro's, bussen en treinen in Lissabon, vooral tijdens spitsuren wanneer het gedrang ideale omstandigheden creert voor zakkenrollers.
• Terrassen en restaurants - Hang je tas niet aan je stoel waar iemand er makkelijk bij kan en laat je telefoon niet onbeheerd op tafel liggen.
• Stranden - Laat geen waardevolle spullen achter op het strand als je gaat zwemmen. Neem een waterdicht tasje mee of laat om beurten iemand bij de spullen.

Praktische maatregelen die effectief helpen:

• Gebruik een buideltas, moneybell of binnenzak voor je paspoort, grote bedragen cash en creditcards
• Bewaar digitale kopieen van je paspoort, reisverzekering en andere belangrijke documenten in de cloud zodat je er altijd bij kunt
• Neem niet meer contant geld mee dan je die dag daadwerkelijk nodig hebt. In Portugal kun je bijna overal pinnen of contactloos betalen.
• Laat waardevolle sieraden, dure horloges en onnodige elektronica in de hotelkluis
• Houd je rugzak in drukke menigtes voor je lichaam in plaats van op je rug. Sluit alle ritsen en gebruik indien mogelijk een rugzak met antidiefstalritsen.
• Wees extra waakzaam als iemand je op straat benadert met een afleiding: een kaart, een petitie om te tekenen of een onverwacht gesprek. Dit kan een afleidingsmanoeuvre zijn.

In Sintra zelf is het risico op zakkenrollerij veel lager dan in Lissabon. Het is een kleiner, overzichtelijker gebied met minder anonieme drukte. Toch is het slim om ook hier je spullen in het oog te houden, vooral op drukke plekken als het station en bij de paleizen.

Noodgevallen en hulpdiensten

Mocht er toch iets misgaan, dan is het goed om te weten hoe je snel en effectief hulp krijgt in Portugal:

• Europees noodnummer: 112 - Werkt voor politie, brandweer en ambulance. Dit nummer is gratis en bereikbaar vanaf elke telefoon, ook zonder simkaart.
• PSP (Policia de Seguranca Publica) - De reguliere politie in stedelijke gebieden zoals Lissabon en Porto
• GNR (Guarda Nacional Republicana) - De gendarmerie die actief is in landelijke en suburbane gebieden zoals de regio Sintra
• Toeristische politie - In Lissabon is er een speciaal politiebureau voor toeristen in de Praca dos Restauradores waar Engels, Frans en andere talen worden gesproken. Ze zijn gewend aan de problemen van toeristen en helpen je effcient.

Bij diefstal moet je altijd aangifte doen bij de politie. Dit is niet alleen belangrijk voor eventuele opsporing maar ook noodzakelijk voor je reisverzekering. Zonder officieel proces-verbaal vergoedt je verzekering geen gestolen spullen. Het toeristische politiebureau in Lissabon helpt je in het Engels en de procedure is doorgaans snel.

Als je je paspoort verliest of kwijtraakt, neem dan contact op met de Nederlandse of Belgische ambassade in Lissabon. Zij kunnen een nooddocument verstrekken waarmee je kunt terugvliegen.

Gezondheid en medische zorg

De gezondheidszorg in Portugal is van goede kwaliteit, vergelijkbaar met andere West-Europese landen. Met een Europese Gezondheidskaart (EHIC/EGK) heb je als EU-burger recht op noodzakelijke medische zorg in publieke ziekenhuizen en klinieken tegen dezelfde voorwaarden als Portugese burgers. Toch is een aanvullende reisverzekering altijd aan te raden voor situaties als repatriering, uitgebreide behandelingen en tandheelkundige noodgevallen.

Praktische gezondheidstips voor je reis:

• Kraanwater is veilig om te drinken in heel Portugal, ook in Sintra en op het platteland. Het smaakt soms iets anders dan thuis door de minerale samenstelling, maar het is volkomen veilig.
• Apotheken (farmacias) zijn overal te vinden en herkenbaar aan het groene kruisteken. Apothekers in Portugal zijn goed opgeleid en kunnen advies geven bij kleine klachten zonder dat je naar een dokter hoeft.
• Buiten reguliere openingsuren biedt de farmacia de servico een nachtapotheekdienst. Er hangt altijd een bordje bij elke apotheek met de dichtstbijzijnde dienstdoende apotheek.
• Zonnebrandcreme is een absolute must, ook in het voor- en najaar. De Portugese zon is aanzienlijk sterker dan in de Benelux en je verbrandt sneller dan je denkt, zeker op terrassen en stranden.
• Neem muggenspray mee als je in de zomer naar landelijke gebieden of de kust gaat. Muggen kunnen vervelend zijn in de avonduren.
• Houd je vaccinaties up-to-date. Er zijn geen specifieke vaccinaties vereist voor Portugal, maar zorg dat je reguliere vaccinaties actueel zijn.

Verkeersveiligheid

Het Portugese verkeer kan even wennen zijn voor Nederlandse en Belgische bezoekers. Portugese bestuurders rijden over het algemeen sneller en assertiever dan je wellicht gewend bent. De wegen zijn goed maar het rijgedrag kan soms verrassend zijn. Let op het volgende:

• Voetgangers - Kijk altijd goed uit bij het oversteken, ook bij zebrapaden. Niet alle automobilisten stoppen of vertragen voldoende. Maak oogcontact met de bestuurder voordat je oversteekt.
• Rotondverkeer - Auto's op de rotonde hebben formeel voorrang, maar niet iedereen houdt zich daaraan. Wees defensief en alert bij het oprijden van en afslaan op rotonden.
• Smalle wegen - In Sintra en de Serra zijn de wegen smal, bochtig en soms eenrichting. Wees extra voorzichtig als voetganger op wegen zonder trottoir.
• Parkeren - Parkeer nooit op plekken met gele strepen langs het trottoir. De handhaving is streng en wielklemmen worden nog steeds gebruikt.
• Snelwegen - De snelheidslimiet wordt regelmatig overschreden door lokale bestuurders. Houd je aan de limiet en blijf rechts tenzij je inhaalt.

Als voetganger in Lissabon en Sintra moet je rekening houden met de kasseien (calcada). Deze traditionele stenen bestrating is prachtig maar kan glad zijn bij regen. Draag schoenen met goede grip en let op waar je loopt.

Natuurlijke risico's

Portugal heeft een aantal natuurlijke risico's waar je als toerist rekening mee moet houden, hoewel de kans op daadwerkelijke problemen klein is:

• Oceaan en stromen - De Atlantische Oceaan kan gevaarlijke onderstromingen en hoge golven hebben, vooral aan onbewaakte stranden. Zwem alleen op bewaakte stranden en let strikt op de vlaggen: rood betekent absoluut verboden te zwemmen, geel betekent voorzichtig zijn en alleen groen geeft vrije toegang.
• Kliffen en rotskusten - Blijf op veilige afstand van de rand van kliffen. De rotsformaties langs de Portugese kust kunnen instabiel zijn, zeker na regenperiodes. Elk jaar vinden er ongelukken plaats door mensen die te dicht bij de rand komen.
• Hitte en zon - In de zomermaanden kan de temperatuur boven de 40 graden oplopen, vooral in het binnenland. Drink voldoende water, vermijd directe zon tussen 12:00 en 16:00 uur en herken de symptomen van hitte-uitputting.
• Bosbranden - In de droge zomermaanden (juni tot september) komen bosbranden voor in Portugal. Volg lokale waarschuwingen en nieuwsberichten als je in landelijke gebieden verblijft. Rook niet in of bij bossen.

Met deze basiskennis en een gezonde dosis verstand is Portugal een fantastisch veilige bestemming waar je zorgeloos kunt genieten van de paleizen, stranden, gastronomie en gastvrijheid. De overgrote meerderheid van de bezoekers ervaart geen enkel probleem en kijkt terug op een onvergetelijke vakantie.

Een laatste tip: bewaar het telefoonnummer van je accommodatie, je reisverzekering en de Nederlandse of Belgische ambassade in je telefoon voordat je op reis gaat. Hopelijk heb je ze nooit nodig, maar mocht er iets gebeuren dan heb je direct toegang tot de juiste hulp. En onthoud: Portugezen zijn buitengewoon behulpzaam als je problemen hebt. Aarzel niet om hulp te vragen, want de kans is groot dat iemand je met een glimlach de juiste richting op wijst, of het nu gaat om de weg naar het station of de dichtstbijzijnde apotheek. Portugal is een land waar je je welkom voelt, en dat gevoel van veiligheid en gastvrijheid is misschien wel de mooiste eigenschap van dit fantastische vakantieland aan de rand van Europa.